Đường dây nóng Bệnh Viện: 0932711722 - Sở Y Tế: 0967 77 1010 - Ngành Y Tế: 1900 9095

Đau họng: triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị, phòng ngừa

Thứ bảy, 17/02/2024, 16:26:37 Lượt xem: 456

Đau họng là gì?

Đau họng là tình trạng họng bị khô, đau, rát hoặc ngứa và có thể kèm triệu chứng khác đi kèm. Đau họng xảy ra phổ biến, chủ yếu do nhiễm trùng hoặc môi trường, thời tiết xung quanh khiến không khí bị khô. Bệnh đau họng gồm nhiều dạng khác nhau như viêm vùng hầu họng, viêm lưỡi gà, viêm thanh quản (gồm cả 2 dây thanh âm).

Triệu chứng đau họng

Tùy vào nguyên nhân gây bệnh mà triệu chứng đau họng cũng khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung khi đau họng, người bệnh thường thấy vùng họng có cảm giác ngứa, rát, khô, thậm chí đau. Một số trường hợp, niêm mạc họng và khẩu cái còn đỏ, sưng, phù, có mủ. Đặc biệt, mỗi khi người bệnh nói chuyện hay ăn uống, những dấu hiệu này còn nặng hơn.

Một số người bệnh còn có triệu chứng đi kèm như ho, ớn lạnh, sốt, sung huyết niêm mạc mũi, chảy mũi nước, hắt xì hơi, khàn tiếng, sưng hạch bạch huyết vùng cổ, khó nuốt, giảm ngon miệng.

 

Nguyên nhân đau họng

Người bệnh bị đau họng do nhiều nguyên nhân khác nhau.

  • Cảm lạnh hoặc cảm cúm

Phần lớn, người bệnh đau họng do nhiễm virus sau khi bị cảm lạnh hoặc cảm cúm. Lúc này, người bệnh có dấu hiệu thường gặp như chảy mũi nước, sốt nhẹ, hắt xì hơi, ho, mệt. Người bệnh cảm cúm còn sốt cao, đau cơ nhiều hơn. Người bệnh cần đến bác sĩ khám tìm đúng bệnh, bởi nếu đau họng do virus thì uống kháng sinh không có tác dụng điều trị. Vậy lúc này, người bệnh đau họng uống thuốc gì? Người bệnh cần súc họng bằng nước muối ấm, thuốc không kê đơn (viêm ngậm, bình xịt vệ sinh vùng mũi họng).

  • Vi khuẩn Streptococcus

Vi khuẩn này khiến người bệnh có cảm giác đau, sưng, hình thành mủ trắng ở niêm mạc miệng và khẩu cái, sưng hạch bạch huyết vùng cổ và sốt cao. Người bệnh lại không có biểu hiện hắt xì hơi, không chảy mũi nước. Vi khuẩn gây đau họng ở trẻ em nhiều hơn người lớn. Bác sĩ sẽ chỉ định điều trị kháng sinh rất chặt chẽ.

  • Trào ngược dạ dày thực quản

Người bệnh bị đau họng do nguyên nhân trào ngược dạ dày thực quản dễ bị bỏ sót. Bởi axit từ dạ dày trào lên thực quản sẽ kích ứng họng gây đau. Người bệnh thường ho khan, cảm giác nghẹn cổ họng khó nuốt. Điều trị đau họng dạng này cần chữa bệnh trào ngược dạ dày thực quản và thay đổi thói quen ăn nhiều dầu mỡ, cà phê, rượu, đạm và được sử dụng thuốc theo chỉ định.

  • Dị ứng

Một số trường hợp người bệnh bị dị ứng, hắt xì hơi, chảy nước mũi, chất nhầy từ niêm mạc mũi chảy xuống vùng họng cũng gây đau, kích ứng.

  • Thời tiết khô

Không khí khô làm giảm độ ẩm khiến vùng miệng đến họng cảm giác khô, ngứa, thường xảy ra vào mùa lạnh.

  • Khói thuốc và hóa chất

Một số yếu tố gây kích ứng vùng họng như khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, các sản phẩm làm sạch hoặc các hoá chất tẩy rửa.

  • Chấn thương

Những chấn thương trong tai nạn sinh hoạt, tai nạn lao động, tai nạn giao thông… đề có thể gây đau họng. Thậm chí, nói nhiều, la hét lớn, hát rống quá to, hát trong thời gian dài cũng gây đau họng.

  • Khối u

Ở vùng họng, thanh quản hoặc lưỡi là những nguyên nhân hiếm gặp gây đau họng. Nếu họng đau do ung thư gây ra thì không tự hết hay biến mất như bệnh đau họng thông thường.

Bị đau họng khi nào gặp bác sĩ?

Hầu hết, đau họng lành tính, nhưng người bệnh không chủ quan. Vậy đau họng nên làm gì?

Trước hết, bạn cần đi khám bác sĩ chuyên về tai mũi họng để tìm đúng nguyên nhân cho mau hết bệnh, đặc biệt khi có các đặc điểm sau:

  1. Đau họng càng lúc càng nặng.
  2. Bệnh không giảm sau 3 ngày.
  3. Sốt trên 39 độ C nhưng kéo dài trên 2 ngày.
  4. Khó thở.
  5. Từng hoặc đang mắc bệnh hen phế quản, các bệnh về tim, tiểu đường, HIV, đang mang thai… do dễ gặp nguy hiểm nếu xảy ra biến chứng do viêm họng.

Chẩn đoán đau họng

Người bệnh khi đến gặp bác sĩ sẽ được hỏi tiền sử bệnh, khám vùng họng, soi đèn thành họng, kiểm tra dấu hiệu sưng tấy, các mảng trắng.

Nếu nghi ngờ đau họng do virus bệnh sẽ được yêu cầu phết họng để làm xét nghiệm chẩn đoán.

Có thể test nhanh vài phút hoặc xét nghiệm nuôi cấy bệnh phẩm để cho kết quả trong vài ngày.

Một vài trường hợp, người bệnh cần xét nghiệm máu và một số chụp phim để tìm ra nguyên nhân khác.

Đau họng nên làm gì?

Hầu hết, người bệnh đau họng có thể được bác sĩ tư vấn điều trị tại nhà, không cần nhập viện và có thể hỏi kỹ bác sĩ để hỗ trợ thêm các phương pháp như:

  • Súc họng với nước muối ấm được pha loãng.
  • Uống nước ấm như trà mật ong, nước chanh, trà từ thảo mộc để giảm đau họng.
  • Sử dụng viên ngậm.
  • Siro giảm ho, đau họng.
  • Hạn chế nói chuyện.