Đường dây nóng Bệnh Viện: 0932711722 - Sở Y Tế: 0967 77 1010 - Ngành Y Tế: 1900 9095

Bệnh sốt xuất huyết: nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Chủ nhật, 15/05/2022, 16:22:08 Lượt xem: 317

Nguyên nhân gây bệnh sốt xuất huyết?

Bệnh do muỗi Aedes cái lây truyền virus gây bệnh, thường gặp nhất ở người dân sống vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, chủ yếu trẻ em.

Virus sốt xuất huyết lây bệnh cách nào? Người là vật chủ chứa virus gây bệnh sốt xuất huyết. Cụ thể, khi muỗi cái Aedes hút máu bệnh nhân nhiễm virus dengue, virus này sẽ ủ bệnh trong cơ thể muỗi khoảng 8-11 ngày. Và trong thời gian này, muỗi sẽ truyền bệnh cho người khác khi hút máu. Khi virus vào cơ thể người, chúng vào máu và ủ bệnh từ 2-7 ngày, thậm chí kéo dài tới 15 ngày. Và chu trình mới lặp lại, trong khoảng thời gian này, nếu muỗi Aedes khác hút máu người bệnh thì virus được truyền cho muỗi.

Dấu hiệu nhận biết bệnh sốt xuất huyết

Người bệnh đột ngột sốt cao, mệt mỏi rũ rượi, nhức đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ (như đau thắt lưng, đôi khi đau chân), thường kèm theo đau họng, buồn nôn, nôn mửa, đau vùng thượng vị và tiêu chảy. Đến ngày thứ 2 – 5 của bệnh, người bệnh thường biểu hiện nặng đột ngột cũng là lúc đang ở giai đoạn hạ sốt.

Ở trẻ em, đau họng và đau bụng thường là những triệu chứng nổi trội. Bắt đầu từ ngày thứ 3 – 8 có dấu hiệu hạ sốt, nhưng thường kèm biểu hiện xuất huyết nhẹ (chấm xuất huyết dưới da, nốt xuất huyết và chảy máu mũi). Sau khi hạ sốt, trẻ thường xuất hiện ban dạng dát sẩn đa hình thái, đôi khi gây ngứa, đầu tiên ở thân mình và lan rộng theo hướng ly tâm đến các chi, mặt, lòng bàn tay và lòng bàn chân. Một số trường hợp có thể bệnh có thể tiến triển đến xuất huyết tiêu hóa và sốc.

Người bệnh được xác định mắc sốt xuất huyết dengue khi kết quả xét nghiệm ghi nhận xảy ra tình trạng giảm tiểu cầu, máu cô đặc. Các biểu hiện xuất huyết thường gặp trong sốt xuất huyết dengue gồm xuất huyết dưới da tự phát hoặc sau tiêm chích, chảy máu chân răng, chảy máu mũi và xuất huyết tiêu hóa. Lá lách thường không lớn. Nếu gan lớn và đau thì đây là những dấu hiệu bệnh nặng. Các biểu hiện khác có thể gồm tràn dịch màng phổi, giảm protein máu, bệnh lý não với dịch não tủy bình thường.

 

Cách phân chia độ sốt xuất huyết nhập viện tại Bệnh viện Quận 11 TP.HCM

Độ I: giảm tiểu cầu kèm cô đặc máu nhưng không có chảy máu tự phát.

Độ II: giảm tiểu cầu và cô đặc máu kèm theo chảy máu tự phát.

Độ III: giảm tiểu cầu và cô đặc máu, huyết động không ổn định: mạch lăn tăn, huyết áp kẹp (hiệu số huyết áp tâm thu – huyết áp tâm trương < 20 mm Hg), tay chân lạnh, tinh thần lú lẫn.

Độ IV: giảm tiểu cầu và cô đặc máu, sốc biểu hiện rõ: bệnh nhân không có mạch ngoại biên, huyết áp = 0 mm Hg. Nếu được điều trị thoát sốc thì bệnh nhân lành bệnh nhanh chóng và rất hiếm có di chứng.

Bị sốt xuất huyết khi nào nhập viện?

Tại nhà: bệnh nhân sốt xuất huyết độ 1 có thể bù dịch bằng đường uống, không cần phải truyền dịch tĩnh mạch. Hoặc sốt xuất huyết độ không có chảy máu quan trọng, vẫn có khả năng bù dịch.

Nhập viện trong thời gian ngắn (12 – 24 giờ): Tất cả những trường hợp bệnh cần bù dịch qua đường tĩnh mạch. Hoặc sốt xuất huyết độ 1 và 2 không thể điều trị bù dịch bằng đường uống hoặc có đau tức gan, gan lớn. Riêng bệnh nhân độ 3 phải nhập viện.

Nhập viện trong thời gian dài (> 24 giờ): Tất cả bệnh nhân thuộc nhóm nhập viện trong thời gian ngắn không đáp ứng điều trị bù dịch. Người bệnh độ 1 và 2 có cơ địa dễ chuyển thành bệnh nặng (hen phế quản, dị ứng, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính…) Bệnh nhân độ 2 và 3 có chảy máu quan trọng. Và tất cả bệnh nhân độ 4.

 

Vì sao phải truyền dịch cấp cứu sốc Dengue?

Người bệnh sốt xuất huyết thì albumin trong máu thoát quản ra khỏi lòng mạch. Nguyên do này khiến nước bình thường ra vào giữa lòng mạch với các mô và tế bào, nay không trở vào lòng mạch cho đủ nhu cầu. Trong khi lúc này, một số lớn albumin hiện diện ngoài lòng mạch. Do đó, người bệnh bị giảm thể tích tuần hoàn máu khoảng 20% đến 30% vì vậy cần truyền dịch gấp.

Bị sốt xuất huyết rồi có mắc lại không?

Bệnh nhân nhiễm chủng virus nào thì chỉ tạo miễn dịch suốt đời với chủng virus đó mà thôi, ví dụ trong đợt dịch lần trước, người bệnh bị sốt xuất huyết do chủng D2 gây ra thì bạn vẫn có thể bị sốt xuất huyết tiếp với 3 chủng còn lại.

Dự phòng bệnh sốt xuất huyết thế nào?

Phương pháp chính kiểm soát các khu vực có nước đọng, là nơi đẻ trứng, lăng quăng của muỗi.

Đậy kín các dụng cụ chứa nước, giảm tối đa các vật dụng có thể chứa nước mưa (lốp xe cũ, chén bát cũ…), hay nước sạch như bình bông, bàn cầu trong các phòng trống không có người ở, hầm nước ở các chung cư. Có thể dùng các loại sinh vật trong nước tiêu diệt trứng của muỗi.

Khi có dịch thì đôi khi phải cần đến phun thuốc diệt muỗi trên diện rộng.

Cần ngủ mùng, mang tất, vớ dài, dùng thuốc xịt muỗi… Một điểm đặc biệt là muỗi Aedes aegypti hoạt động vào ban ngày nên có biện pháp phòng tránh khác so với các loại muỗi chỉ hoạt động ban đêm như Anophele và Culex.

Theo: Bệnh viện Quận 11