Đường dây nóng Bệnh Viện: (028) 38586257 - Sở Y Tế: 0967 77 1010 - Ngành Y Tế: 1900 9095

Chuẩn thiết yếu đối với hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu tại trạm y tế

Thứ ba, 08/10/2019, 16:17:31 Lượt xem: 11

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế về đổi mới hoạt động trạm y tế phường, xã theo nguyên lý Y học gia đình, Sở Y tế xác định đây là một lộ trình với nhiều hoạt động mới cần được đầu tư nguồn lực và triển khai thống nhất và phù hợp với yêu cầu và thực tiễn của các trạm y tế trên địa bàn thành phố.

Việc nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ban đầu tại trạm y tế được xác định là hoạt động đầu tiên cần được chuẩn hoá để các trạm y tế phấn đấu thực hiện, nhằm tạo dựng niềm tin và thu hút người dân đến với trạm y tế. Đây là điều kiện cần thiết không thể thiếu  trên lộ trình đổi mới hoạt động trạm y tế theo nguyên lý Y học gia đình hướng đến mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khoẻ người dân với chất lượng chăm sóc ngày một tốt hơn.

Ngoài việc giúp các trạm y tế nỗ lực phấn đấu không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu tại trạm, việc xây dựng chuẩn thiết yếu còn nhấn mạnh đến trách nhiệm quản lý, điều hành của các trung tâm y tế quận, huyện và trách nhiệm hỗ trợ của các bệnh viện quận, huyện và bệnh viện thành phố cho hoạt động của trạm y tế ngày càng hiệu quả hơn, đáp ứng mong đợi của người dân và phù hợp với tình hình thực tiễn của thành phố.

Trong thời gian qua, với định hướng trên, đã có nhiều hoạt động thí điểm được triển khai tại một số trạm y tế được chọn làm thí điểm với kết quả ban đầu tương đối khả quan. Trong thời gian tiếp theo, để giúp cho tất cả các Trung tâm Y tế quận, huyện và trạm y tế trực thuộc chủ động rà soát, củng cố hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu của trạm trên lộ trình đổi mới hoạt động theo nguyên lý Y học gia đình, Sở Y tế đã cụ thể hoá thành chuẩn thiết yếu đối với hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu của các trạm y tế trên địa bàn thành phố.

Trong thời gian tới, căn cứ vào các chuẩn thiết yếu này, Sở Y tế sẽ xây dựng bảng kiểm (checklist) nhằm giúp cho các Trung tâm Y tế và các Trạm Y tế tự đánh giá mức độ thực hiện, sau đó Sở Y tế sẽ tổ chức kiểm tra, đánh giá lại và công khai kết quả nhằm giới những trạm y tế có cách làm hay để nhân rộng và góp ý, chấn chỉnh những trạm y tế chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đúng quy định.

Sở Y tế đề nghị tất cả Trung tâm Y tế quận, huyện nghiên cứu, phổ biến và triển khai thực hiện theo “Chuẩn thiết yếu đối với hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu của các trạm y tế trên địa bàn thành phố” nhằm không ngừng nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ban đầu, góp phần tạo niềm tin và thu hút người dân đến với trạm y tế.

Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có vấn đề gì không rõ, đề nghị Trung tâm Y tế quận, huyện chủ động liên hệ các phòng chức năng của Sở Y tế để được hướng dẫn.

Dưới đây là 11 nội dung cụ thể của “Chuẩn thiết yếu đối với hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu của các trạm y tế trên địa bàn thành phố”:

         CHUẨN THIẾT YẾU ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KHÁM, CHỮA BỆNH BAN ĐẦU TẠI TRẠM Y TẾ PHƯỜNG, XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TP.HCM

     1. Về nhân lực khám chữa bệnh:

(1) Đảm bảo mỗi trạm có 02 bác sĩ, trong đó ít nhất 01 bác sĩ có chứng chỉ hành nghề bác sĩ gia đình đảm trách công tác khám bệnh, chữa bệnh hàng ngày tại trạm y tế.

(2) Tất cả nhân viên y tế trực tiếp tham gia khám chữa bệnh tại trạm y tế phải có chứng chỉ hành nghề khám, chữa bệnh với phạm vi chuyên môn phù hợp và thực hiện thủ tục đăng ký hành nghề với Sở Y tế.

(3) Triển khai các hoạt động nâng cao năng lực khám, chữa bệnh cho bác sĩ công tác tại trạm y tế: Tập huấn sử dụng “Phác đồ điều trị dành cho trạm y tế”; Thực hiện luân phiên bác sĩ 2 chiều giữa trạm y tế và bệnh viện quận/huyện nhằm tạo điều kiện nâng cao taynghề, tích lũy kinh nghiệm lâm sàng cho các bác sĩ; Tham dự đầy đủ các chương trình đào tạo liên tục theo quy định của Bộ Y tế.

     2. Về cơ sở vật chất và trang thiết bị:

(1) Có đầy đủ các phòng chức năng theo quy chuẩn của Bộ Y tế, đảm bảo đủ điều kiện để chuyển đổi hoạt động chăm sóc sức khoẻ ban đầu tại trạm y tế theo nguyên lý y học gia đình.

(2) Đảm bảo vệ sinh và an toàn môi trường của trạm y tế, bao gồm: Nước sạch, nhà vệ sinh;  Phòng cháy chữa cháy; An toàn sinh học đối với phòng xét nghiệm (nếu có phòng xét nghiệm); An toàn bức xạ đối với phòng X-quang (nếu có phòng X-quang); Xử lý nước thải y tế, thực hiện thu gom, phân loại, xử lý rác thải y tế theo quy định.

(3) Có đủ dụng cụ và trang thiết bị y tế thiết yếu phục vụ công tác khám, chữa bệnh và sơ cấp cứu theo danh mục kỹ thuật đã được phê duyệt. Trang thiết bị sử dụng tại trạm y tế phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; có đầy đủ sổ lý lịch máy và hướng dẫn sử dụng; được kiểm định, hiệu chuẩn, bảo trì, bảo dưỡng đúng quy định và luôn trong tình trạng sẵn sàng sử dụng. Nhân sự sử dụng trang thiết bị y tế được tập huấn và nắm vững kiến thức, kỹ năng sử dụng. 

     3. Về cung ứng thuốc và vật tư y tế:

(1) Trung tâm y tế quận/huyện phối hợp với bệnh viện quận/huyện đảm bảo cung ứng đầy đủ thuốc điều trị và vật tư y tế tiêu hao cho trạm y tế theo mô hình bệnh tật và theo danh mục kỹ thuật khám, chữa bệnh đã được phê duyệt; đảm bảo đủ cơ số thuốc, dụng cụ và trang thiết bị cấp cứu theo quy định; danh mục thuốc tại trạm phù hợp với danh mục thuốc thiết yếu và danh mục thuốc thuộc gói dịch vụ y tế cơ bản; bảo quản, cấp phát thuốc đúng quy chế chuyên môn.

(2) Trung tâm y tế quận/huyện triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sử dụng thuốc, vật tư y tế tiêu hao cho trạm y tế, đảm bảo việc cung ứng không bị gián đoạn, đủ về số lượng và điều tiết kịp thời tránh lãng phí do quá hạn sử dụng.

     4. Về kiểm soát nhiễm khuẩn:

(1) Phải có nhân viên y tế đã được đào tạo về kiểm soát nhiễm khuẩn (có giấy chứng nhận) để phụ trách công tác kiểm soát nhiễm khuẩn của trạm y tế;

(2) Triển khai áp dụng và tập huấn cho nhân viên y tế của trạm y tế để tuân thủ các quy trình cơ bản về kiểm soát nhiễm khuẩn: vệ sinh tay, quy trình vệ sinh phòng thủ thuật; quy định tiêm an toàn; quy định phòng ngừa chuẩn; quy định vô khuẩn khi thực hiện thủ thuật, kỹ thuật xâm lấn, quy trình khử khuẩn, tiệt khuẩn dụng cụ, vệ sinh môi trường, xử lý đồ vải và chất thải y tế, quản lý hóa chất, vật tư dùng trong kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân.

     5. Về thực hiện danh mục kỹ thuật:

(1) Tất cả kỹ thuật chuyên môn thực hiện tại trạm y tế phải được Sở Y tế thẩm định và phê  duyệt theo quy định;

(2) Trong quá trình hoạt động, nếu có thay đổi về trang thiết bị, thay đổi về số lượng, cấu trúc, vị trí của các phòng chức năng, thay đổi người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật, nhân sự thực hiện kỹ thuật chuyên môn, trạm y tế phải báo cáo về Sở Y tế để được xem xét, thẩm định và phê duyệt lại;

(3) Căn cứ vào danh mục kỹ thuật đã được phê duyệt, xây dựng quy trình kỹ thuật thực hiện tại trạm y tế dựa trên các quy trình kỹ thuật do Bộ Y tế ban hành hoặc của các bệnh viện tuyến cuối thành phố; đảm bảo tất cả nhân viên y tế được tập huấn, đào tạo để thực hiện đúng quy trình kỹ thuật đang áp dụng tại trạm y tế.

     6. Về tuân thủ quy chế chuyên môn:

(1) Trạm y tế phải lập hồ sơ bệnh án ngoại trú cho từng người bệnh đến khám và điều trị theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh, sử dụng đúng biểu mẫu hồ sơ bệnh án ngoại trú do Bộ Y tế ban hành. Bác sĩ điều trị ghi chép đầy đủ các mục quy định trong bệnh án, lưu ý những nội dung về triệu chứng và diễn biến bệnh. Hồ sơ bệnh án phải được lưu trữ theo đúng quy định.

(2) Chỉ định cận lâm sàng, chỉ định điều trị phải theo tài liệu “Phác đồ điều trị ngoại trú dành cho trạm y tế” do Sở Y tế ban hành hoặc “Tài liệu chuyên môn hướng dẫn khám chữa bệnh tại trạm y tế” do Bộ Y tế ban hành.

(3) Kê đơn thuốc phải phù hợp với chẩn đoán và phác đồ điều trị. Đơn thuốc ghi đầy đủ thông tin theo đúng biểu mẫu của Bộ Y tế; tuân thủ nghiêm các quy định về kê đơn thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần.

     7. Về an toàn tiêm chủng và an toàn người bệnh:

(1) Thực hiện thủ tục công bố cơ sở đủ điều kiện tiêm chủng và tuân thủ các quy định về an toàn trong tiêm chủng của Bộ Y tế. Đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân sự của cơ sở y tế thực hiện tiêm chủng sau khi tự công bố;

(2) Tuân thủ nghiêm quy trình vận chuyển, tiếp nhận, bảo quản và cấp phát vắc xin. Tuân thủ quy trình chuyên môn kỹ thuật về sử dụng vắc xin và an toàn tiêm chủng; giám sát chặt chẽ và xử trí kịp thời phản ứng sau tiêm chủng;

(3) Tất cả nhân viên của trạm y tế phải thành thạo nguyên tắc phòng ngừa phản vệ và quy trình xử trí phản vệ.

(4) Tuân thủ các khuyến cáo của Sở Y tế liên quan đến an toàn người bệnh trong hoạt động khám, chữa bệnh; thực hiện báo cáo sự cố tự nguyện theo quy định.

     8. Về hoạt động khám chữa bệnh BHYT và xã hội hoá công tác khám chữa bệnh tại trạm y tế:

(1) Trạm y tế phải đảm bảo đủ điều kiện tổ chức khám chữa bệnh BHYT cho người dân trên địa bàn, đảm bảo quyền lợi của người dân tham gia BHYT khi đến khám, chữa bệnh ban đầu tại trạm theo quy định.

(2) Tuân thủ các quy định về khám chữa bệnh BHYT, thực hiện chuyển tải dữ liệu lên Cổng giám định của Bảo hiểm xã hội đảm bảo đúng nội dung và thời gian theo quy định.

(3) Các hoạt động chuyên môn được lựa chọn thực hiện xã hội hóa phải phù hợp với mô hình hoạt động trạm y tế, phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn theo đúng nhiệm vụ, chức năng của trạm y tế: Tuân thủ các quy định pháp luật trong xã hội hóa các hoạt động cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại trạm y tế; Đánh giá đúng giá trị tài sản gắn liền với đất và thương hiệu của đơn vị khi tham gia xã hội hóa; Xây dựng đề án xã hội hóa và trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định; Hợp đồng với nhân lực bên ngoài làm việc tại trạm y tế và mô hình kinh doanh thuốc đúng quy định (nếu có).

     9. Về ứng dụng công nghệ thông tin:

(1) Hạ tầng công nghệ thông tin đảm bảo tương thích với các hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu và các chương trình chăm sóc sức khoẻ tại trạm y tế theo quy định; nhân viên sử dụng thành thạo các phần mềm ứng dụng tại trạm.

(2) Triển khai hiệu quả các phần mềm để quản lý hồ sơ bệnh án, kê đơn, cung ứng thuốc, trang thiết bị và vật tư y tế tại trạm y tế; quản lý người mắc các bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường…), quản lý hồ sơ sức khoẻ điện tử. Tích hợp các phần mềm ứng dụng riêng lẻ vào một phần mềm quản lý chung của trạm y tế.

(3) Triển khai hiệu quả hệ thống kết nối từ xa để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời về chuyên môn kỹ thuật của các bác sĩ chuyên khoa thuộc bệnh viện tuyến cuối của thành phố theo sự phân công của Sở Y tế.

     10. Về quản lý sức khoẻ người dân trên địa bàn:

(1) Tổ chức theo dõi, quản lý sức khỏe toàn diện, liên tục cho người dân địa phương thông qua hồ sơ sức khỏe cá nhân, ưu tiên triển khai quản lý bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường. Lập hồ sơ sức khỏe cá nhân (hồ sơ giấy) cho người dân đến chăm sóc sức khỏe hoặc khám, chữa bệnh tại trạm y tế theo mẫu hồ sơ thống nhất. Tổ chức khám sàng lọc phát hiện sớm, điều trị ngoại trú và quản lý điều trị đối với các bệnh không lây mạn tính theo hướng dẫn của Bộ Y tế, ưu tiên triển khai quản lý bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường.

(2) Triển khai lập hồ sơ sức khoẻ điện tử của từng người dân trên địa bàn đảm bảo đúng lộ trìnhtheo kế hoạch của Ủy ban nhân dân thành phố, đúng yêu cầu đối với hồ sơ sức khoẻ điện tử theo quy định của Bộ Y tế. Hồ sơ sức khoẻ điện tử của người dân phải được cập nhật và bổ sung thông tin về tình trạng sức khoẻ thông qua những lần khám sức khoẻ, khám tầm soát, khám bệnh tại trạm y tế và tại các cơ sở khám chữa bệnh khác.

     11. Về mối quan hệ giữa trạm y tế với trung tâm y tế, bệnh viện quận/huyện trong hoạt động khám chữa bệnh ban đầu:

(1) Thực hiện tốt các quy trình phối hợp giữa trạm y tế với bệnh viện quận/huyện trong hoạt động khám, chữa bệnh: chuyển người bệnh đến bệnh viện quận/huyện khi quá khả năng chuyên môn hoặc diễn tiến bệnh không tốt, đảm bảo cung cấp đầy đủ thông tin về chẩn đoán, điều trị ban đầu khi chuyển người bệnh đến bệnh viện; ngược lại, bệnh viện quận/huyện giới thiệu người bệnh trở về trạm y tế để được tiếp tục theo dõi và quản lý sức khoẻ khi người bệnh đã ổn định.

(2) Phát triển mô hình “Trạm y tế 1 điểm dừng”; mô hình “Phòng khám đa khoa vệ tinh của bệnh viện quận, huyện đặt tại trạm y tế” đối với các trạm y tế ở các phường, xã có đông dân cư và xa bệnh viện. Kết nối từ xa với bệnh viện tuyến trên để được hỗ trợ sơ, cấp cứu người bệnh theo quy trình “báo động đỏ”.

(3) Đối với các quận, huyện không sát nhập bệnh viện và trung tâm y tế: ký kết hợp đồng trách nhiệm giữa giám đốc trung tâm y tế và giám đốc bệnh viện trong việc hỗ trợ cho trạm y tế thực hiện tốt công tác khám, chữa bệnh ban đầu. Định kỳ mỗi 6 tháng hoặc hàng năm, trung tâm y tế tổ chức sơ kết rút kinh nghiệm về hợp đồng trách nhiệm.

Theo: SỞ Y TẾ TP.HCM